
خانواده پشههای نیش زن
سراتوپوگونیدهها (دوبالان)
خانواده سراتوپوگونیده دارای بیش از 50 جنس در 4 زیرخانواده میباشد:
لپتوکونوپینه
فورسیپومینه
داس هلینه
سراتوپوگونینه
*جنس کولیکوئیدس از مهرهداران خونخواری میکند و از نظر پزشکی اهمیت دارد.
کولیکوئیدسها
گونه های کولیکوئیدس
پشههای بالغ کولیکوئیدسها را گاهی میدج (midge) و یا میدج نیش زن مینامند. بالغها حشرات کوچکی به طول حدود یک ونیم الی 5 میلیمتر هستند که به همراه اعضای زیرخانواده فلبوتومینه کوچکترین دوبالانی هستند که به انسان حملهور میشوند. سرِکوچک حشره با یک جفت چشم واضح و یک جفت آنتن نسبتا بلند مشخص میشود. حشرهی نرخونخوار نبوده و دارای آنتنهای پروش (plumose) میباشد. مادهها خونخوار بوده و آنتنهای غیرپروش دارند. در بسیاری از گونهها قفسهی سینه درپشت با لکهها و علامتهای سیاه بسیار کوچک پوشیده شده است. ضمائم دهانی نیش زن بسیار کوچک و نامشخص بوده و به سمت جلو متمایل نیستند بلکه از سربه قسمت زیر آویزان میباشند. بالها کوتاه و نسبتا پهن بوده و بجز رگبال اول، رگبندی بال ضعیف است. پاها نسبتا کوتاه هستند. شکم خاکستری تیره، قهوهای متمایل به زرد و یا سیاه رنگ بوده و در مادهها انتهای آن کم وبیش گرد است. در نرها انتهای شکم مجهز به یک جفت چنگک کوچک و مشخص میباشد.
فورسیپومیا
یک حشرهی گرده افشان مهم دردرختان کاکائو در کشورغنا و نیز درمناطق دیگر است. اوقات فعالیت حشره دراواخرساعات بعدازظهر وصبح زود است و در طول روز درسایههای بین ریشههای درختان بزرگ استراحت میکند. دامنهی حرکت آنها بیش از ۶ متر نیست.
لپتوکونوپس
علائم تیره و روشنی که در بالهای اغلب کولیکوئیدسها وجود دارد در این حشره نیست، بلکه به رنگ شیری سفید بوده و درکنار رنگ سیاه بدن حشره بالغ بیمارجلوهی مشخصی دارد.
انتشار این حشره در نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری بیشتر است اما برخی از گونههای آن درمناطق شمالی کرهزمین مانند ناحیه مسکو (روسیه) و درنواحی شمالغربی کانادا (ناحیه Yukon) نیز وجود دارند. مادههای بالغ در طول روز از مهرهداران خونخواری میکنند.